İŞ KAZASI NEDENİYLE TAZMİNAT DAVASI

İş kazaları, çalışma yaşamının içerisinde çalışanların sık sık karşı karşıya geldiği durumdur. Karşılaşılan bu iş kazaları sonucunda işçiler bedensel ya da ruhsal olarak zarara uğrayabilmekte, hatta ölümle sonuçlanabilmektedir. Bu sebeplerden dolayı mevzuatımızda işçinin haklarının korunabilmesi için birçok düzenleme bulunmaktadır.

Bu düzenlemelere Borçlar Kanunu, İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu gibi kanunlar başta gelmek üzere birçok düzenleme örnek gösterilebilir. Bu düzenlemelere göre işverenlerin işsağlığı ve güvenliği ile ilgili her önlemi almakla yükümlü olmasıyla birlikte, işçiler de işverenleri tarafından alınan tüm önlemlere uymakla yükümlüdürler.

Eğer ki işçinin çalışma faaliyetini yerine getirdiği sırada iş kazası meydana gelirse işveren tarafından SGK’ ya bildirim yapılmak zorundadır. Yapılan bu bildirim sonucunda, SGK tarafından düzenlenecek olan iş kazası raporuna göre kusur ve olayın niteliği belirlenecektir. Hazırlanan bu rapor sonucunda kazanın iş kazası olduğu sonucuna varılması halinde işçinin talep edebileceği bir takım maddi ve manevi tazminat hakları doğacaktır.

İş Kazası Olarak Sayılan Haller Nelerdir?

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu 13. Maddesine göre iş kazası sayılabilecek ve tazminat talep edilebilecek haller aşağıdadır;

·Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,

·İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,

·Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak işyeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,

·Emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,

·Sigortalanın, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında,

Meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen engelli hale getiren olaylar iş kazası olarak geçmektedir.

İş Kazası Nedeniyle İşçinin Bedensel Zararı Halinde Maddi Tazminat Davası

İşçi, işverenin tarafından alınması gereken önlemlerin alınmaması neticesinde meydana gelen iş kazası sebebiyle uğradığı bedensel zararlar nedeniyle uğradığı maddi zararların tazmin edebilmek için maddi tazminat davası açabilmektedir. 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 54. maddesi gereğince işçinin meydana genel iş kazası sonucunda bedensel zarara uğraması halinde,

·Tedavi giderleri,

·Kazanç kaybı,

·Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,

·Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar

için maddi tazminat davası yoluyla zararlarını tazminini talep edilebilecektir. Talep edilecek olan bu tazminat neticesinde işçide meydana gelen bedensel zararın tedavisi için yapılan masraflar ve işçinin bu dönemde çalışamamasından kaynaklı karşı karşıya kaldığı kazanç kaybının giderilmesi ve ekonomik olumsuzlukları ortadan kaldırmak amaçlanmaktadır.

İş Kazası Nedeniyle İşçinin Ölümü Halinde Maddi Tazminat Davası

İşçi, işverenin tarafından alınması gereken önlemlerin alınmaması neticesinde meydana gelen iş kazası sonucunda ölmesihalinde işçinin yakınları tarafından işverenden maddi tazminat olarak talep edebilecekleri kayıp ve giderler 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 53. Maddesinde düzenlenmiştir. Bu düzenlemeye göre meydana gelen iş kazası ölümle sonuçlanırsa;

·Cenaze giderleri,

·Ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ile çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,

·Ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin bu sebeple uğradıkları kayıplar

için maddi tazminat davası yoluyla tazminat talep edilebilecektir. Bu tazminat hesaplanırken kişinin yaşı, aldığı maaş, ortalama yaşam süresi, iş kazasındaki kusur durumu, maluliyet oranı gibi kriterlersonucunda maddi tazminat belirlenebilmektedir.

İş Kazası Nedeniyle Destekten Yoksun Kalma Tazminatı

İşverenin alması gereken önlemleri alınmaması sonucu meydana gelen iş kazası sonucunda ölen işçinin desteğinden yoksun kalan kişiler yani ölen işçinin çocukları, annesi, babası, eşi, kardeşleri, nişanlısının destekten yoksun kalmalarından dolayı işverenden destekten yoksun kalma tazminatı talep edebilecekleri gibi işçinin çalışırken destek olduğu kişiler ve ileridebu destekten yararlanması muhtemel olan kişilerde destekten yoksun kalma tazminatını talep edebilmektedirler.

Destekten yoksun kalanları zararı ölüm olayı meydana gelmeseydi işçi tarafından desteğin sağlanacağı varsayımsal giderlerin toplamından meydana gelmektedir.

Bu sebepten dolayı bu tazminat hesaplanırken dikkat edilecek hususlar olarak ölen işçinin mali imkanları, destekten yoksun kalan kişi ve kişilere sağladığı veya sağlayacağı yardımları, eşin evlenme olasılığı gibi tüm veriler ortaya konulmalıdır.

İş Kazası Nedeniyle Manevi Tazminat Davası

İş kazası sonucu bedensel yaralanma yaşayan işçi veya ölümle sonuçlanma durumunda yakınları, yaşadıkları hüzün, keder sonucunda manevi tazminat talebinde bulunabilirler.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 56. Maddesi gereğince ‘’ Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesinekarar verebilir.

Ağır bedensel zarar veya ölüm hâlinde, zarar görenin veya ölenin yakınlarına da manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesine karar verilebilir.’’ denilmektedir.

Hakim manevi tazminatın miktarını belirlerken yinebazı unsurları göz önünde bulundurması gerekecektir. Bu unsurlara örnek vermek gerekirse zarar görenin tedavi gördüğü süre, işçininyaşı, kaza sonucun işçinin uğradığı zararın kalıcılığı gibi unsurlar söz konusu olacaktır.

İş Kazası Nedeniyle Tazminat Davalarının Zamanaşımı

İş kazası sonucundan kaynaklanan maddi ve manevi zararların giderilmesi için açılacak olan tazminat davalarının zamanaşımı 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu 146. Maddesi gereğince genel zamanaşımı süresi olan on yıllık süreye tabidir.

Destekten yoksun kalma tazminatı davası için belirtilen zamanaşımı süresi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünün öğrendiği tarihten itibaren iki yılın ve her halde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımınauğrar.

İş Kazası Nedeniyle Açılacak Tazminat Davalarında Yetkili Mahkeme

·İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığıtarihteki yerleşim yeri mahkemesi. Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir.

·İş kazasının veya zararın meydana geldiği yerin iş mahkemesi de iş kazalarından maddi ve manevi tazminat davalarına bakmaya yetkilidir.

·İş kazası nedeniyle maluliyete uğrayan işçinin veya ölüm gerçekleşmişse ölen işçinin davacı yakınlarının yerleşim yeri iş mahkemesi de yetkilidir.

İş kazası nedeniyle açılacak olan maddive manevi tazminat davalarında İş Mahkemeleri görevlidir.